اگر ایدههای زیادی دارید اما اجرای آنها عقب میماند، شاید گفتوگوی بیشتر با افراد ایدهپرداز بهتنهایی کمک نکند. اگر در اجرا دقیق هستید اما همیشه همان راههای آشنا را تکرار میکنید، شاید جمعی که همهٔ اعضایش شبیه هم فکر میکنند، دید تازهای به شما ندهد. شبکهٔ حرفهای مکمل از همین پرسش شروع میشود: ارتباطهای من کدام بخشِ کمترتوسعهیافتهٔ کارم را پشتیبانی میکنند؟
موضوع فقط انتخاب یک همکار با مهارت متفاوت نیست. شکل ارتباط میان افراد نیز اهمیت دارد: آیا کسانی که با آنها مشورت میکنید، یکدیگر را میشناسند و میتوانند هماهنگ عمل کنند؟ یا شما را به گروهها و اطلاعاتی وصل میکنند که معمولاً به آنها دسترسی ندارید؟
شبکهٔ راحت، همیشه شبکهٔ مناسب کار نیست
طبیعی است که سراغ ارتباطهایی برویم که از آنها لذت میبریم. کسی که از امکانهای تازه انرژی میگیرد، ممکن است مدام با افراد جدید صحبت کند. فردی که به نظم و پیشبینیپذیری علاقه دارد، شاید بیشتر به گروه آشنای خود تکیه کند. هیچکدام بهخودیخود اشتباه نیست؛ مسئله زمانی پیش میآید که شبکه فقط همان توانایی موجود را تقویت کند.
در پژوهش کارنابوچی و کوئینتن دربارهٔ سبک شناختی و شبکهٔ کاری، شکل شبکهای که افراد میساختند الزاماً همان شکلی نبود که به عملکردشان بیشتر کمک میکرد. این بررسی طولی و آزمایشی در محیط یک شرکت انجام شده است؛ بنابراین نسخهای قطعی برای همهٔ سازمانها و نقشها به دست نمیدهد.
کاربرد آن برای شما، ساختن یک فرضیه است: شاید برای پیشرفت در مسئلهٔ فعلی، به نوع دیگری از ارتباط نیاز داشته باشم. این فرضیه را با کار واقعی بررسی کنید، نه با تقسیم افراد به دو گروه ثابت یا انتظار افزایش تضمینی عملکرد.
ابتدا الگوی کار خود را با شواهد ببینید
به چند کار اخیر نگاه کنید. کجا راحتتر بودید: ایجاد گزینههای تازه، زیر سؤال بردن فرضها و تحمل ابهام، یا تبدیل یک تصمیم به مراحل روشن، پیگیری جزئیات و اجرای منظم؟ کجا بیشتر متوقف شدید؟ پاسخ را از نمونههای واقعی بگیرید، نه فقط از تصویری که دوست دارید از خود داشته باشید.
این ترجیحها طیفیاند و با توانایی یکسان نیستند. علاقه به اجرای دقیق به معنی نداشتن خلاقیت نیست؛ علاقه به ایدههای نو هم شما را از مسئولیت اجرا معاف نمیکند. ممکن است در یک حوزه نوآورانه و در حوزهای دیگر محتاطانه عمل کنید. نیاز پروژه و تجربهٔ شما نیز مهم است.
از یک همکار مطلع بازخورد مشخص بگیرید: «در پروژهٔ اخیر، کدام بخش را خوب جلو بردم و کجا به کمک بیشتری نیاز داشتم؟» از او نخواهید شخصیت شما را برچسب بزند. هدف، شناخت یک نیاز کاری است که شبکه میتواند بخشی از پاسخ آن باشد.
شبکهٔ فعلی را روی کاغذ بیاورید
نام یا نقش افرادی را بنویسید که برای تصمیم، اطلاعات، بازخورد یا هماهنگی کار به آنها مراجعه میکنید. سپس فقط ارتباطهای کاری شناختهشده میان آنها را مشخص کنید. اگر نمیدانید دو نفر با هم ارتباط دارند، آن را نامعلوم بگذارید؛ لازم نیست روابط خصوصی را بررسی کنید.
در شبکهٔ منسجم، بسیاری از افراد یکدیگر را میشناسند و تجربهٔ همکاری دارند. چنین ساختاری میتواند فهم مشترک و هماهنگی اجرا را آسانتر کند. در مقابل، ممکن است اطلاعات مشابه در همان حلقه بچرخد و دیدگاه بیرونی کمتر وارد شود.
در شبکهٔ باز، شما با افرادی از گروههایی ارتباط دارید که ارتباط مستقیم کمتری با یکدیگر دارند. این وضعیت میتواند دسترسی به دیدگاهها و اطلاعات متنوع را بیشتر کند. اما شنیدن ایدههای متعدد، خودبهخود مسئولیت مشترک، توافق و اجرای هماهنگ نمیسازد.
این دو شکل، ارزشگذاری اخلاقی یا دستهبندی خوب و بد نیستند. شبکهٔ متراکم الزاماً بسته و ناسالم نیست و شبکهٔ باز هم الزاماً سطحی نیست. همچنین «شدت رابطه» با «ساختار شبکه» فرق دارد؛ ممکن است با فردی رابطهٔ نزدیک داشته باشید که شما را به گروهی متفاوت وصل میکند.
اگر ایده زیاد دارید، ارتباطهای اجرایی را تقویت کنید
وقتی مشکل اصلی تبدیل ایده به خروجی است، قبل از افزودن ارتباط تازه بررسی کنید آیا با همکاران لازم برای اجرا، رابطهٔ کاری قابلاتکا دارید. چه کسی محدودیت ظرفیت را میشناسد؟ چه کسی میتواند دربارهٔ ترتیب کار، معیار کیفیت یا وابستگیها کمک کند؟ آیا این افراد امکان هماهنگی با یکدیگر دارند؟
برای یک ایدهٔ مشخص، گفتوگویی محدود دربارهٔ قابلیت اجرا ترتیب دهید. خروجی آن میتواند یک آزمون کوچک با مسئول، زمان و معیار بررسی باشد. لازم نیست ایدهپردازی را متوقف کنید؛ لازم است بخشی از توجه را به پیوند میان ایده و اقدام اختصاص دهید.
از همکار اجرایی انتظار نداشته باشید همیشه ایدههای پراکندهٔ شما را جمع کند. دامنهٔ کمک، ظرفیت و سهم مشارکت باید روشن باشد. همکاری مکمل زمانی سالم است که مسئولیت و اعتبار نیز تقسیم شوند، نه اینکه یک نفر ایدهپرداز شناخته شود و دیگری همهٔ بار پیگیری را به دوش بکشد.
اگر در اجرا قوی هستید، مسیر ورود دیدگاه تازه بسازید
اگر کارها را منظم تمام میکنید اما گزینهها معمولاً تکراریاند، با فردی خارج از حلقهٔ همیشگی دربارهٔ یک مسئلهٔ مشخص صحبت کنید. تفاوت باید به موضوع مربوط باشد: تجربهٔ مشتری دیگر، تخصص متفاوت یا شناخت بخشی از فرایند که شما نمیبینید.
برای مثال بپرسید: «ما این خدمت را همیشه با همین ترتیب ارائه کردهایم؛ در تجربهٔ شما کدام فرض ارزش بررسی دارد؟» سپس ایدهٔ تازه را به یک آزمون متناسب با اختیار و منابع تبدیل کنید. مزیت شما در اجرا میتواند به بررسی واقعی پیشنهاد کمک کند، بدون اینکه هر پیشنهاد تازه فوراً به پروژه تبدیل شود.
اگر شروع رابطه با افراد متفاوت برایتان دشوار است، راهنمای گسترش ارتباط کاری فراتر از همفکران به ساختن کیفیت گفتوگو کمک میکند. اینجا علاوه بر کیفیت رابطه، شکل کلی شبکه و تناسب آن با نیاز کاری مطرح است.
مثال فرضی: دو نیاز متفاوت در یک مجموعهٔ آموزشی
فرض کنید طراح خدمات یک مجموعه مرتب ایدهٔ دورههای تازه میآورد، اما زمانبندی و هماهنگی اجرا عقب میماند. او بهجای شرکت در جلسهٔ ایدهپردازی دیگری، با مسئول اجرا و پشتیبانی روی یک طرح محدود کار میکند. نیازش در این مرحله، هماهنگی و پیگیری نزدیکتر است.
در همان مجموعه، مسئول اجرا برنامهها را دقیق پیش میبرد، اما برای کاهش ریزش شرکتکنندگان فقط روشهای قبلی را تکرار میکند. او با همکار تجربهٔ مشتری و یک مدرس دربارهٔ مراحل دشوار یادگیری گفتوگو میکند. نیاز او دسترسی به زاویههای متفاوت است. این مثال فرضی نشان میدهد یک توصیهٔ یکسان برای هر دو نفر مناسب نیست.
مدیران چه حمایتی میتوانند فراهم کنند؟
بهجای افزایش یکسان تعداد جلسههای شبکهسازی، نیاز افراد و پروژهها را بررسی کنید. بعضی به فرصت همکاری مداوم با تیم اجرا نیاز دارند؛ بعضی به ارتباط با واحدهای دیگر. زمان، اختیار و امکان مشارکت باید فراهم باشد؛ معرفی افراد بدون ظرفیت همکاری کافی نیست.
از نقشهٔ روابط برای نظارت پنهانی یا برچسبزدن به کارکنان استفاده نکنید. هدفِ هر بررسی سازمانی، دادهٔ لازم و نحوهٔ استفاده از آن باید روشن باشد. افراد نیز نباید بابت کمبودن تعداد آشنایانشان در مقایسه با نقشهای پرارتباط، ضعیف ارزیابی شوند.
برای شروع، یک مانع در کار فعلی انتخاب کنید و فقط یک تغییر در الگوی همکاری بسازید. پس از مدتی ببینید آیا ایده به اقدام نزدیکتر شده یا گزینهٔ تازهای وارد تصمیم شده است. برای بررسی شبکهٔ کاری و طراحی این تجربه، میتوانید جلسهٔ کوچینگ هماهنگ کنید.




